nagietki_9217Nagietek  lekarski (Calendula officinalis L.) należy do ziół o nadzwyczajnej mocy. W tym żółtopomarańczowym kwiatku o lepkich i lekko owłosionych listkach tkwi tak potężna siła lecznicza, że należy mu się czołowe miejsce w terapii naturalistycznej. Zastosowanie ma nieomal uniwersalne. Przede wszystkim należy podkreślić tu fakt, potwierdzony badaniami przez uczonych radzieckich, że nagietek posiada w sobie cenne właściwości hamujące wzrost nowotworów przez zdolność wiązania toksycznych związków przemiany materii, czym przyczynia się do wzmacniania sił obronnych ustroju, potrzebnych do zwalczania tej groźnej choroby.

Jeszcze w  Związku Radzieckim wyprodukowano preparat leczniczy, zawierający: 0,25 g sproszkowanych koszyczków kwiatowych nagietka i 0,10 g kwasu nikotynowego – inaczej: witamina PP, która posiada właściwości rozszerzające naczynia krwionośne. Tabletki te o nazwie KN mają działanie antytoksyczne i są stosowane, z dobrym skutkiem, do dziś u chorych z nowotworami przewodu pokarmowego i przełyku.

Amerykański uczony dr med. Drwey osiągając dobre efekty lecznicze u pacjentów chorych na raka, uważa nagietek również za doskonały środek profilaktyczny w okresie rekonwalescencji, zwłaszcza po operacyjnym usunięciu nowotworu. Doustnie zażywa się napar z kwiatów nagietka przy schorzeniach przewodu pokarmowego, puchlinie wodnej, schorzeniach wątroby (szczególnie przy niedostatecznym wydzielaniu żółci), żółtaczce zakaźnej, nowotworach złośliwych (hamuje procesy chorobowe).

Bakteriobójcze, antybiotyczne działanie nagietka potwierdziło się w walce z gronkowcem złocistym (Staphylococus aureus), paciorkowcami, paratyfusem i grzybicą. Stare receptury lecznictwa ludowego, sięgające niekiedy XII wieku podawane niekiedy z ust do ust, stosowane są z dobrym skutkiem do dziś – co potwierdzają współczesne badania naukowe.

 Skład i działanie:

Nagietek lekarski (Calendula officinalis) zawiera znaczne ilości saponin triterpenowych, karotenoidów i flawonoidów, a także związki śluzowe, związki goryczowe, kwasy organiczne, fitosterole, magnez, mangan i witaminę C. O leczniczych właściwościach nagietka w głównej mierze decydują saponiny, flawonoidy i karotenoidy. Saponiny triterpenowe mają działanie przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe, przeciwgrzybicze, rozkurczowe i przeciwzapalne, a także pobudzają wydzielanie śluzu i działają wykrztuśnie. Flawonoidy zawarte w nagietku (kwercetyna i izoramnetyna) działają przeciwzapalnie, przeciwzakrzepowe i antyoksydacyjne. Z kolei karotenoidy, w tym likopen, należą do silnych przeciwutleniaczy.

Nagietek ceniony jest w lecznictwie i kosmetyce przede wszystkim ze względu na działanie:

  • Przeciwzapalne
  • Przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze i przeciwwirusowe
  • Rozkurczowe
  • Żółciopędne
  • Regenerujące i nawilżające (na skórę)

Surowiec leczniczy

Surowcem leczniczym są kwiaty. Czasami stosowane jest również ziele.

Zastosowanie wewnętrzne nagietka

Napar z nagietka zalecany jest przy chorobie wrzodowej żołądka i dwunastnicy,  nieżytach żołądkach i jelit, chorobach pęcherzyka żółciowego, a także po przebytym wirusowym zapaleniu wątroby. Nagietek pobudza wydzielanie kwasu żołądkowego, jest więc stosowany w niedokwaśności soku żołądkowego. Nagietek ma łagodne działanie uspokajające i obniżające ciśnienie krwi, a ze względu na właściwości rozkurczowe polecany jest przy bólach menstruacyjnych.   Kwiat nagietka stosuje się w postaci irygacji pomagają leczyć nadżerki macicy, stany zapalne spowodowane przez rzęsistka, upławy.

Zastosowanie zewnętrzne nagietka  

Zewnętrznie stosowana jest maść nagietkowa, olej i napar z nagietka. Przeciwbakteryjne i przeciwzapalne działanie nagietka wykorzystywane jest w leczeniu zapalenia spojówek, gardła i jamy ustnej, a także przy stanach zapalnych sromu i pochwy. Nagietek jest pomocny przy chorobach skóry, ukąszeniach, wysypkach, owrzodzeniach i trudno gojących się ranach (również pooperacyjnych). Stosowany jest jako środek leczniczy przy żylakach nóg i odbytu (hemoroidy), a także przy odleżynach, oparzeniach i odmrożeniach.

Nagietek wg TCM

Smak: gorzkawo-słodkawy-słonawy

Termika: neutralno-chłodny

Właściwości: osuszający, uspokajający, rozluźnianjący, stymulujący, rozpuszczający, poruszający zastój

Powinowactwo do: wątroby, serca, macicy, skóry, ukladu limfatycznego i krwionośnego: meridiamów Wątroby, Serca, Płuc, Chong Mai i Ren Mai: Płynów i Ciepła

Zastosowanie:

  • Oczyszcza toksyczne gorąco, usuwa wilgoć i gorąco, infekcje, stany zapalne i opuchlizny. Stymuluje układ immunologiczny. Redukuje zastoje limfatyczne i tłuszcze (toksyczne gorąco: uderzenie wiatru-wilgoci-gorąca na skórę)
  • Reguluje cykl menstruacyjny, zatrzymuje upławy i krwawienie. Działa antynowotworowo w nowotworach organów rozrodczych, piersii jelit (przekrwienie macicy, zastój krwi żylnej w dolnej części ciała: hemoroidy, ciężkie nogi, kurcze nocne, zaparcia)
  • Wspomaga i  reguluje gospodarkę hormonalną, reguluje cykl menstruacyjny, przyspiesza i ułatwia poród. (Stagnacja Qi macicy)
  • Wspomga produkcję żółci, zmniejsza przekrwienie i stagnacje krwi wątroby. (Stagnacja Qi wątroby)
  • Działa napotnie, rozprasza wiatr i gorąco, obniża gorączkę w chorobach wieku dziecięcego: szkarlatyna, świnka, rożyczka, ospa wietrzna (uderzenie zewnętrznego wiatru)
  • Wzmacnia Qi Serca ( niedobór Qi Serca) w szczegolności w starszym wieku
  • Wspomaga regenerację tkanek, zmniejsza stany zapalne i martwicze w obrębie skóry. Działa pielęgnacynie na skórę.

Kosmetyki z nagietkiem

Kosmetyki stworzone na bazie nagietka działają bakteriobójczo i przyspieszają ziarninowanie i bliznowacenie uszkodzonej skóry. Doskonale nadają się do pielęgnacji delikatnej i wrażliwej cery.  Nagietek stanowi dodatek do kosmetyków regenerujących i nawilżających suchą, łuszczącą się i wrażliwą skórę. Jest również składnikiem kosmetyków do włosów suchych i zniszczonych. Maść nagietkowa polecana jest przy spierzchniętej i spękanej skórze warg.

Tonik nagietkowy do cery naczynkowej

Składniki: – kwiaty nagietka – 1 łyżeczka – woda destylowana – 1/2 szklanki – sok z cytryny – 1/2 łyżeczki

Kwiaty nagietka zalewamy wrzącą wodą, zostawiamy pod przykryciem na 10-20 min. Przecedzamy. Dodajemy sok z cytryny. Przed użyciem należy wstrząsnąć.

“Ziołowa księga urody”  R. Dawid-Pać, S. Kuczyński  

Receptury lecnicze

Napar z nagietka

Łyżkę suszonych kwiatów nagietka zalewamy wrzątkiem i parzymy pod przykryciem przez około 15 minut. 1/3 szklanki pijemy 3 razy dziennie.

Odwar z nagietka

Łyżkę suszonych kwiatów nagietka zalewamy szklanką wody i gotujemy 3-5 minut. Następnie odwar odcedzamy i pijemy 3 razy dziennie.   Nalewka z nagietka   100 g kwiatów nagietka zalewamy 0,5 l spirytusu i odstawiamy tydzień, codziennie wstrząsając słoikiem. Po 7 dniach odcedzamy nalewkę przez gazę i wlewamy do butelek.

Oliwka z nagietka

Wypełniamy słoik kwiatami nagietka i zalewamy oliwą z oliwek. Odstawiamy na 3-5 dni w nasłonecznione miejsce. Po kilku dniach odcedzamy oliwę.

Maść nagietkowa I 

Roztapiamy kostkę smalcu, dodajemy dwie garści kwiatów nagietka i dokładnie mieszamy. Odstawiamy do chwili aż tłuszcz stężeje i ponownie podgrzewamy, następnie odcedzamy go i przelewamy do pojemnika. Smalec jest najbardziej odpowiednim nośnikiem dla maści nagietkowej, gdyż karotenoidy zawarte w nagietku rozpuszczają się tylko w tłuszczu.

Maść nagietkowa II (wg receptury ks. Kneippa)

Maść nagietkowa sporządzona wg receptury ks. Kneippa ma zastosowanie przy egzemie, oparzeniach – również promieniami ultrafioletowymi i Roentgena – wszelkiego rodzaju trudno gojących się ranach, gdyż posiada działanie antybiotyczne podobne do penicyliny. Maść nagietkowa przyśpiesza także ziarninowanie i naskórkowanie, zalecana jest także przy odleżynach, odmrożeniach, wrzodach i żylakach.

Sposób przyrządzania maści wg ks. Kneippa

50,0 g świeżych kwiatów nagietka, 150,0 g świeżego ziela nagietka, 150,0 ml spirytusu i 5,0 ml amoniaku 10%, posiekać i macerować 12 godzin. Szczelnie zakryć. Po 12 godzinach przełożyć masę do 1000,0 g roztopionej maści woskowej i pozostawić 5-8 godzin w temp. 50-60°C.

Maść nagietkowa III pielęgnacyjna (wg receptury dr Schulz)

Inny, prostszy sposób przyrządzania maści nagietkowej, nadającej się także do kremowania twarzy, jest następujący:

2 garści świeżych kwiatów nagietka dodać do 1/2 szklanki wrzącego oleju roślinnego (słonecznikowy, sojowy, z oliwek) trzymać na małym ogniu 1 minutę, dodać 30,0 g lanoliny (kupić w aptece) lub z powodu braku – 1-2 tubki “Dermosanu” (kupić w drogeriach).
Do celów kosmetycznych dodać można 1 pudełko kremu “Nivea”.

Przecedzić przez podwójną jałową gazę do słoiczków. Przechowywać w lodówce.

Nalewka nagietkowa

Przy skaleczeniach, oparzeniach, dezynfekcji ran, do płukania gardła przy anginie, stosuje się przeważnie alkoholową nalewkę tych kwiatów. Nalewka taka składa się z:

1 garści świeżych kwiatów, zerwanych przy słonecznej pogodzie, 1 litra wódki. Nalewkę postawić w ciepłym miejscu na 14 dni.
Po tym czasie gotowa jest do użytku.

Przeciwwskazania do stosowania nagietka

Nagietek może powodować uczulenie.

About these ads